معرفی گل اورینتال + آموزش نگهداری و تزئین

گل اورینتال یا سوسن شرقی، گلی پیازدار با گلبرگ‌های پهن و برگشته، عطر شیرین و ماندگاری بالا در گلدان است که با حذف برگ‌های پایینی، برش زاویه‌دار ساقه و جدا کردن کیسه‌های گرده، بیشترین طول عمر را در تزئینات شما پیدا می‌کند. در این راهنما ابتدا ساختار ظاهری، معنای رنگ‌ها و تفاوت‌های دقیق این گل با لیلیوم آسیایی را از نظر عطر، فرم برگ و تعداد غنچه بررسی می‌کنید تا هنگام خرید، شاخه‌های سالم را به راحتی تشخیص دهید. در بخش‌های بعدی، اصول نگهداری از شاخه‌های بریده و گلدان خاکی و مراحل گام‌به‌گام طراحی سبد و دسته‌گل از آماده‌سازی ساقه تا تثبیت در اسفنج توضیح داده می‌شود تا بتوانید چیدمانی ماندگار و متوازن اجرا کنید.

ویژگی های گل اورینتال چیست؟

شاخه‌های گل لیلیوم اورینتال به خاطر جام بزرگ گل‌ها، بافت ضخیم و مومی گلبرگ‌ها و خطوط برجسته‌ای که از مرکز گل تا نوک گلبرگ امتداد دارند، از سایر گونه‌های خانواده سوسن متمایز می‌شوند. قطر هر گل بازشده معمولاً به 15 تا 25 سانتی‌متر می‌رسد و لبه‌های گلبرگ‌ها حالت مواج با خمیدگی به سمت بیرون دارند. روی سطح داخلی گلبرگ‌ها، برجستگی‌های ریز رنگی به نام پاپیلا دیده می‌شود که به گل، عمق و بافت سه‌بعدی می‌دهد. از وسط هر گل، شش پرچم بلند بیرون زده است که در انتهای آن‌ها کیسه‌های حاوی گرده قهوه‌ای یا نارنجی (بساک) قرار دارد.

ساقه این گیاه استوانه‌ای، سفت و دارای الیاف چوبی متراکم است که وزن سنگین چند غنچه درشت را بدون خم شدن تحمل می‌کند. هنگام آموزش گل آرایی برای چیدمان‌های مجلسی، طراحان از این گل به عنوان نقطه کانونی (Focal Point) استفاده می‌کنند؛ چون ابعاد هر شکوفه به قدری بزرگ است که حتی یک یا دو شاخه از آن، فضای خالی مرکز باکس یا پایه گل را پر می‌کند. با این حال، باید در نظر داشت که شیره و گرده این گیاه برای گربه‌های خانگی سمی است و اگر در منزل گربه دارید، نباید شاخه‌های آن را در دسترس حیوان قرار دهید.

در زمان خرید گل اورینتال از بازار یا گل‌فروشی، بررسی وضعیت غنچه‌ها معیار اصلی تشخیص تازگی شاخه است. شاخه‌ای که تمام غنچه‌های آن سبز تیره، سفت و کاملاً بسته باشند، زودتر از موعد چیده شده است و غنچه‌های بالایی آن در خانه باز نمی‌شوند. در مقابل، اگر تمام گل‌های شاخه باز شده باشند، نیمی از عمر گلدان طی شده است. بهترین انتخاب، شاخه‌ای است که یک یا دو غنچه پایینی آن رنگ گرفته و در آستانه شکفتن باشند و غنچه‌های بالایی حالت پف‌کرده و رنگی داشته باشند.

نگه داشتن شاخه‌ها در سردخانه برای مدت طولانی باعث می‌شود نوک برگ‌های پایینی زرد یا قهوه‌ای شود و گلبرگ‌ها پس از باز شدن، حالت کاغذی و کم‌رنگ پیدا کنند. همین شاخص‌های ظاهری به همراه تعداد غنچه روی هر ساقه (که از ۲ غنچه در مدل‌های اقتصادی تا بیش از ۵ غنچه در شاخه‌های سوپر و لوکس متغیر است) و قد ساقه، عوامل اصلی تعیین‌کننده قیمت گل اورینتال در بازار هستند.

گل اورینتال نماد چیست؟

معنای نمادین این گل بر اساس رنگ گلبرگ‌های آن تغییر می‌کند و شناخت این مفاهیم به شما کمک می‌کند برای هر مناسبت، رنگ درستی انتخاب کنید. نمونه‌های سفید به دلیل ظاهر رسمی و گلبرگ‌های یکدست، نماد خلوص، احترام عمیق و شروع دوباره هستند و بیشترین کاربرد را در مراسم عروسی و عرض تسلیت دارند. مدل‌های صورتی و دورنگ (معروف به استارگیزر) نشان‌دهنده تحسین، رفاه و ابراز علاقه بوده و برای هدیه دادن در سالگردها یا تبریک موفقیت‌های شغلی استفاده می‌شوند. در میان طیف‌های رنگی، گل اورینتال زرد نماد شادی، قدردانی و دوستی صمیمانه است و برای عیادت یا تبریک تولد انتخابی مناسب به شمار می‌رود.

تفاوت گل اورینتال با لیلیوم ساده

تشخیص این دو گل در گل‌فروشی قبل از باز شدن کامل غنچه‌ها برای بسیاری از خریداران چالش‌برانگیز است؛ چون هر دو از یک خانواده گیاهی هستند اما رفتار متفاوتی در محیط خانه دارند. مهم‌ترین تفاوت‌های ساختاری و ظاهری این دو گونه در سه ویژگی زیر خلاصه می‌شود:

• رایحه گیاه
• نوک یا انتهای برگ ها
• تعداد گل های هر شاخه

رایحه گیاه

تفاوت اصلی این دو گل در وجود یا نبود عطر است؛ گل اورینتال رایحه شیرین و سنگینی دارد که با باز شدن هر غنچه در تمام فضای اتاق پخش می‌شود، در حالی که لیلیوم ساده بدون بو است یا بوی علفی بسیار خفیفی دارد. آزاد شدن ترکیبات معطر از گلبرگ‌های اورینتال در ساعات شب و در هوای گرم اتاق بیشتر می‌شود. به همین دلیل، قرار دادن چند شاخه از آن در اتاق خواب کوچک و بدون تهویه یا در کنار افرادی که به میگرن و حساسیت تنفسی مبتلا هستند، می‌تواند باعث سردرد شود؛ در چنین فضاهایی، استفاده از لیلیوم ساده یا گذاشتن گلدان اورینتال در سالن پذیرایی با جریان هوای مناسب تصمیم بهتری است.

نوک یا انتهای برگ ها

اگر غنچه‌ها هنوز بسته هستند و عطر گل مشخص نیست، با نگاه کردن به فرم برگ‌ها می‌توانید نوع گل را تشخیص دهید. برگ‌های اورینتال پهن‌تر و کشیده هستند، بافت چرمی و سبز تیره دارند و پهنک برگ با یک قوس ملایم به نوک تیز ختم می‌شود. در مقابل، برگ‌های لیلیوم ساده باریک‌تر، کوتاه‌تر و به تعداد بیشتر دور ساقه جمع شده‌اند و حالت سیخ و متراکم‌تری دارند. هنگام کشیدن دست روی برگ اورینتال، ضخامت و استحکام بیشتری نسبت به برگ‌های نازک‌تر لیلیوم آسیایی حس می‌کنید.

تعداد گل های هر شاخه

در لیلیوم ساده، غنچه‌ها کوچک‌تر هستند و معمولاً به صورت خوشه‌ای و پرتعداد در انتهای ساقه رو به بالا قرار می‌گیرند، اما در اورینتال، اندازه هر غنچه تقریباً دو برابر است و گل‌ها با فاصله بیشتر و زاویه رو به بیرون یا کمی مایل به سمت طرفین روی ساقه می‌نشینند. به دلیل سنگینی و ابعاد بزرگ شکوفه‌های اورینتال، یک شاخه ۳ تا ۵ غنچه‌ای آن پس از شکفتن، حجمی معادل دو یا سه شاخه لیلیوم معمولی ایجاد می‌کند. کسانی که دوره‌های آموزش رایگان گل آرایی را دنبال می‌کنند، از همین ویژگی برای مدیریت بودجه استفاده می‌کنند و به جای خرید تعداد زیادی گل ریز، با دو شاخه اورینتال پرغنچه حجم اصلی کار را می‌سازند.

شرایط نگهداری گل اورینتال

چه این گیاه را به صورت گلدان خاکی پیازدار خریده باشید و چه شاخه‌های بریده آن را در گلدان آب بگذارید، طول عمر شکوفه‌ها به تنظیم رطوبت، نور و دما بستگی دارد. برای جلوگیری از زرد شدن برگ‌ها و ریزش زودرس غنچه‌ها، سه عامل کلیدی زیر را باید کنترل کنید:

• میزان آبیاری مناسب
• نور مناسب
• خاک

میزان آبیاری مناسب

برای گلدان‌های خاکی، معیار آبیاری خشک شدن سطح خاک به اندازه دو تا سه سانتی‌متر است؛ اگر انگشت خود را در خاک فرو بردید و رطوبت حس نکردید، آبیاری را انجام دهید تا آب اضافی از زیر گلدان خارج شود. پیاز این گیاه برخلاف پیاز لاله یا نرگس، پوسته کاغذی محافظ ندارد و از فلس‌های گوشتی تشکیل شده است که در صورت غرقاب شدن خاک، به سرعت دچار پوسیدگی قارچی می‌شوند. برای نگهداری شاخه‌های بریده در گلدان، گلدان را فقط تا ارتفاع 10 تا 15 سانتی‌متر از آب خنک پر کنید و هر دو روز یک‌بار آب را به طور کامل عوض کرده و دو سانتی‌متر از انتهای ساقه را زیر شیر آب با زاویه 45 درجه کوتاه کنید تا آوندهای مسدودشده باز شوند.

نور مناسب

گلدان خاکی برای رشد ساقه و رنگ گرفتن غنچه‌ها به نور غیرمستقیم و روشن (پشت پنجره جنوبی یا شرقی با پرده توری) نیاز دارد. کمبود نور در محیط‌های تاریک باعث می‌شود ساقه گیاه برای رسیدن به نور، بیش از حد قد بکشد و نازک شود و نتواند وزن غنچه‌ها را تحمل کند. در مقابل، برای شاخه‌های بریده داخل آب و یا زمانی که شکوفه‌های گلدان خاکی باز شده‌اند، دور نگه داشتن گل از تابش مستقیم آفتاب و منابع گرمایی مثل شوفاژ یا باد کولر، سرعت تبخیر آب از گلبرگ‌ها را کم می‌کند و عمر شکوفه‌ها را افزایش می‌دهد. در مباحث نگهداری گل‌های شاخه‌بریده در آکادمی علی ولی تاکید می‌شود که گلدان را کنار ظرف میوه‌هایی مثل سیب، موز و کیوی قرار ندهید؛ چون این میوه‌ها گاز اتیلن آزاد می‌کنند که باعث سیاه شدن غنچه‌ها و ریزش گلبرگ‌ها در عرض 48 ساعت می‌شود.

خاک

ریشه‌های این گیاه به دو بخش تقسیم می‌شوند: ریشه‌های قاعده‌ای که زیر پیاز رشد می‌کنند و ریشه‌های ساقه‌ای که از بخش پایینی ساقه در داخل خاک بیرون می‌آیند و تغذیه اصلی گل را بر عهده دارند. به همین دلیل، پیاز باید در عمق مناسب (حدود سه برابر ارتفاع خود پیاز) و در خاکی سبک با زهکشی بالا کاشته شود. ترکیب پیت‌ماس، پرلیت، کوکوپیت و کمی ورمی‌کمپوست محیطی می‌سازد که هم رطوبت ملایم را حفظ کند و هم اجازه عبور هوا به ریشه‌ها را بدهد. استفاده از خاک باغچه رسی و سنگین، راه تنفس ریشه‌های ساقه‌ای را می‌بندد و باعث زرد شدن ناگهانی برگ‌ها از پایین ساقه به سمت بالا می‌شود.

آموزش گل آرایی با گل اورینتال

طراحی با این گل به دلیل ساقه ضخیم، گلبرگ‌های حساس به ضربه و غنچه‌هایی که در روزهای بعد باز می‌شوند و فضای بیشتری می‌گیرند، قلق‌های اجرایی خاصی دارد. برای اجرای یک سبد، باکس یا دسته گل اورینتال، سه مرحله زیر را به ترتیب انجام دهید:

• آماده سازی شاخه ها و جدا کردن پرچم ها
• ترکیب بندی ارتفاع و انتخاب گل های مکمل
• تثبیت ساقه در اسفنج و تنظیم زاویه غنچه ها

آماده سازی شاخه ها و جدا کردن پرچم ها

اولین کار قبل از قرار دادن ساقه در آب یا اسفنج، حذف تمام برگ‌هایی است که در یک‌سوم پایینی ساقه قرار دارند. باقی ماندن برگ‌ها در آب یا داخل فوم مرطوب، باعث رشد سریع باکتری‌ها، کدر و بدبو شدن آب و مسدود شدن آوندهای ساقه می‌شود که نتیجه آن پژمردن غنچه‌های بالایی پیش از شکفتن است. پس از تمیز کردن ساقه، به محض باز شدن هر گل، کیسه‌های گرده نارنجی را با دستمال کاغذی خشک یا موچین از سر پرچم‌ها جدا کنید. اگر گرده روی گلبرگ سفید یا لباس ریخت، به هیچ وجه به آن دست نکشید و از دستمال خیس استفاده نکنید؛ چون گرده دارای چربی طبیعی است و در تماس با رطوبت یا فشار دست، رنگ پس می‌دهد و لکه زرد به جا می‌گذارد. برای پاک کردن گرده ریخته‌شده، یک تکه چسب نواری را به آرامی روی گرده‌ها بچسبانید و بردارید تا بدون به جا گذاشتن رد، جمع شوند.

ترکیب بندی ارتفاع و انتخاب گل های مکمل

از آنجا که شکوفه‌های اورینتال پس از باز شدن کامل، قطر زیادی پیدا می‌کنند، نباید شاخه‌ها را کیپ و چسبیده به هم بچینید؛ بین هر دو شاخه حداقل به اندازه یک مشت بسته فاصله بگذارید تا غنچه‌های بسته پس از شکفتن، گلبرگ‌های یکدیگر را له نکنند. برای پر کردن فضاهای خالی و پوشاندن ساقه‌های بلند، از گل‌های مکمل با فرم خطی یا ریز مثل لیسیانتوس، رز مینیاتوری، آلسترومریا و برگ‌های تروپیکال مانند برگ عبایی، مانسترا یا اکالیپتوس استفاده کنید. در تزئینات مجالس و جایگاه عروس که دکور گل با بک‌گراندهای مدرن ترکیب می‌شود، هماهنگ کردن رنگ گلبرگ‌های سفید و صورتی با رنگ بادکنک‌های مات (که تکنیک‌های اجرای آن در آموزش رایگان بادکنک آرایی به صورت مرحله‌به‌مرحله قابل یادگیری است) جلوه بصری یکپارچه‌ای به محیط جشن می‌دهد.

تثبیت ساقه در اسفنج و تنظیم زاویه غنچه ها

ساقه این گل ضخیم و دارای مغز اسفنجی است؛ بنابراین اگر از اسفنج گل‌آرایی (فوم فلورال) استفاده می‌کنید، ابتدا اجازه دهید فوم به آرامی و بدون فشار دست در آب غوطه‌ور شود تا هیچ حباب هوایی در مرکز آن نماند. انتهای ساقه را با کاتر تیز به صورت اریب ببرید (استفاده از قیچی کند باعث له شدن آوندها می‌شود) و ساقه را حداقل 4 تا 5 سانتی‌متر داخل اسفنج فرو ببرید تا وزن کله گل باعث لق شدن آن نشود. اگر زاویه گل مناسب نبود، ساقه را کمی بیرون نکشید؛ چون بین ته ساقه و اسفنج فضای خالی ایجاد می‌شود و آب‌رسانی قطع می‌گردد، بلکه ساقه را کامل خارج کرده، یک سانتی‌متر از انتهای آن را ببرید و در نقطه جدیدی فرو کنید. برای یادگیری تکنیک‌های پیشرفته‌تر زیرسازی، سیم‌کشی غنچه‌ها و طراحی باکس‌های مناسبتی، می‌توانید دوره‌های تخصصی آکادمی گل آرایی علی ولی را بررسی کنید و مهارت اجرایی خود را گام‌به‌گام ارتقا دهید.

سوالات متداول